Menfi Tespit ve İstirdat Davası Nedir?

İcra takibinde süresi içinde itiraz edilemeyen veya itiraz yolunun sonuç vermediği durumlarda borçlunun başvurabileceği iki önemli dava türü vardır: menfi tespit davası ve istirdat davası. Her iki dava da İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesinde düzenlenmiştir.

Menfi tespit davası

Menfi tespit davası, kişinin belirli bir borcu bulunmadığının mahkemece tespit edilmesi amacıyla açılır. Bu dava icra takibinden önce açılabileceği gibi takipten sonra da açılabilir.

• Takipten önce açılan davada mahkeme, şartları varsa ve teminat karşılığında, takibin yapılmasını önleyen ihtiyati tedbir kararı verebilir.
• Takipten sonra açılan davada ise mahkeme, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verebilir.
• Dava borçlu lehine sonuçlanırsa takip durur; alacaklının haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı aleyhine tazminata hükmedilebilir.

İstirdat davası

Borçlu olmadığı bir parayı icra takibi baskısı altında ödemek zorunda kalan kişi, ödediği paranın iadesi için istirdat davası açabilir.

• Dava, paranın tamamen ödendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır.
• Paranın icra takibi baskısı altında ödenmiş olması gerekir; kendi isteğiyle ödenen borçlar bakımından genel hükümler uygulanır.
• Menfi tespit davası devam ederken para ödenirse, dava istirdat davası olarak devam eder.

Hangi davayı ne zaman açmalı?

Hangi davanın açılacağı; takibin aşamasına, ödeme yapılıp yapılmadığına ve elinizdeki delillere göre değişir. Takip dosyasının ve belgelerin bir avukat tarafından incelenmesi, doğru yolun seçilmesi bakımından büyük önem taşır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Süreler ve şartlar her dosyanın özelliğine göre farklılık gösterebileceğinden hak kaybı yaşamamak için bir avukattan destek almanız önerilir.